Vrije markt tot elke prijs?

Hoewel economen langzamerhand lijken in te zien dat de ongebreidelde vrije markt toch niet zaligmakend is, wil de Nederlandse politiek er maar niet aan. Bij hen lijkt het woord "vrije markt" wel bijna een godsdienst te vertegenwoordigen. En nogal extremistisch ook want we moeten en zullen allemaal in die vrije markt geloven. 11 jaar geleden moesten de schippersbeurzen afgeschaft worden want het "wachten op je beurt voor een kostprijstarief" was niet meer van deze tijd. Ondertussen frustreert diezelfde staat wel de vrije markt door er een Betuwelijn door te drukken en op dit moment die Betuwelijn nog eens extra te subsidiëren. Bovendien verstrekt de staat staatsgaranties zodat er een enorme overcapaciteit aan grote binnenvaartschepen is ontstaan (zelfs los van de crisis). En dan regelt diezelfde staat met de banken dat die grote nieuwe schepen in ieder geval niet failliet mogen gaan, anders is de staat de staatsgarantie kwijt en de banken een deel van hun financiering. Dus hoeven de schepen met 100% schuld geen aflossingen meer te betalen. En dus betaalt de staat ze dan een uitkering met 1 voorwaarde: ze moeten wel blijven varen!! Hoezo....de markt moet zijn werk doen? En natuurlijk zegt Europa dan: er zijn geen faillissementen dus is er ook geen structurele crisis. Erger nog men blijft stimuleren dat er nieuw gebouwd wordt, en er blijven nog vele nieuwbouwschepen komen de eerstkomende tijd. En zo zitten wij opgescheept met een "vrije markt" die helemaal niet vrij is. Het is een markt waarbij de individuele schippers die wel netjes hun bedrijf op orde hebben op gaan draaien voor dit systeem wat kost wat kost overeind gehouden moet worden.
Al in een ver verleden wist men dat een vrije markt in deze sector niet kan werken. Maar als de schippers zeggen: er zou niet vervoerd moeten worden onder de kostprijs (wat voor het milieu overigens ook helemaal zo slecht niet zou zijn) dan krijgen wij als antwoord: Dat mag niet van de NMa. Als we zeggen: we kunnen beter minder reizen doen en dan netjes verdelen via een verdeelsysteem (toerbeurt) zodat we elkaar niet allemaal afslachten dan begint men te glimlachen want dat is "achterhaald". Dat de toerbeurt ervoor zorgde dat je ter plekke kon wachten op een reis en er zo veel minder leegvaart en dus veel minder milieuvervuiling was dat lijkt er allemaal niet toe te doen.

De RABO bank (de grootste financier in de binnenvaart) zegt glashard dat niet de nieuwe schepen met schuld failliet moeten gaan, maar juist diegenen die al ouder zijn en veel afbetaald hebben. Als je de informatie erbij haalt over de crisis in 1930 dan zie je dat daar exact hetzelfde gebeurde. Waarom willen we niet leren van een verleden? Overigens zijn die banken de grote afwezigen op de overleggen over dit onderwerp. Ze waren bijvoorbeeld ook niet in Brussel waar iedereen zich het hoofd brak over de crisis in de binnenvaart, ze zijn degenen die de Nederlandse Staat voor hen de kastanjes uit het vuur laat halen. Want Nederland zit vergeleken met de andere landen, die de nieuwbouw niet zo extreem hebben gestimuleerd in een netelige situatie.
Dus nu gaan we een binnenvaartambassadeur aanstellen. Waarom? Zodat we die opstandige schippers in toom houden en de "vrije markt" overeind houden. 70% van de schippers heeft zich uitgesproken voor het instellen van een bodemtarief. Maar dat wil men niet weten. Let op....ik weet zeker dat ik binnenkort ga horen dat de schippers die ambassadeur allemaal zelf willen en achter dit plan staan. Dit plan waarbij gelden in het verleden opgebracht door schippers om overcapaciteit te bestrijden (de zogenaamde sloopgelden) gebruikt gaan worden. Gebruikt om die overcapaciteit te financieren! Schippers die het toch al moeilijk genoeg hebben zullen ervoor moeten betalen om hun grote nieuwe collega's "tegen de kant te houden". Daardoor gaat die crisis voor de hele binnenvaart nog veel langer duren dan noodzakelijk is. En dat moet allemaal om er vooral voor te zorgen dat de grote nieuwe schepen niet failliet gaan. En ik ga u vertellen dat dat zeker niet waar is, dat dit is wat de schippers willen. En ik ga u ook vertellen dat dit een ramp is die kunstmatig uitvergroot op het bordje terechtkomt van al die schippers voor wie al jarenlang varen hun hele leven is.
Als ik weer eens een fair-trade product koop, omdat ik vind dat de boeren in weet-ik-veel-waar een eerlijke boterham moeten kunnen verdienen denk ik aan onze eigen maatschappij waar dat kennelijk een achterhaalde zaak is. Men heeft ons laten degraderen tot moderne slaven. Schaam je…Nederland!

Toch zie je barsten in het fundament. In de schoonmakersbranche merkt men dat alsmaar lagere prijzen zorgde voor kwalitatief slecht werk. Daar heeft men het volgende op gevonden: in Zeeland betaalt men een maatschappelijk fatsoenlijke bodemprijs zodat op kwaliteit en service wordt geconcurreerd! Wat? Bodemtarieven? Maar ik hoor niet anders dan “ dat mag niet” . En dan vragen wij weer. Mag het niet of wil men het niet?
Kort geleden was er een uitzending over Sicco Mansholt op de televisie. Daarin werd pijnlijk duidelijk dat men in 1972, bij het ontstaan van het verdrag van Rome al heel goed doorhad wat de consequenties zouden zijn van die ongebreidelde, niet te stuiten vrije markt. 1972!! En we hebben niets geleerd! Het gaat kennelijk om geld, individuele belangen en macht want ….je komt nergens met argumenten!

Daarom aansluitend bij het verdrag van Rome….wordt wakker, bescherm deze wereld en betaal ons maatschappelijk fatsoenlijke tarieven. En wat mij betreft: niet kunnen is gewoon niet willen!

Sunniva Fluitsma